ทำไมการตรวจเวย์โปรตีนถึงสำคัญ?

ตลาดอาหารเสริมโปรตีนในประเทศไทยเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะกลุ่มเวย์โปรตีน(Whey Protein) ซึ่งได้รับความนิยมในหมู่นักออกกำลังกาย นักกีฬา และผู้ดูแลสุขภาพ อย่างไรก็ตาม ในตลาดที่มีผลิตภัณฑ์จำนวนมากนี้ ปัญหาเรื่อง การปลอมปน ปริมาณโปรตีนไม่ตรงฉลาก และสารปนเปื้อน ก็ปรากฏให้เห็นอยู่เนื่องๆ ทั้งในไทยและต่างประเทศ

สำหรับเจ้าของแบรนด์ โรงงาน OEM และผู้นำเข้า การส่งตรวจวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์ที่ห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองมาตรฐานสากลนั้นไม่ใช่แค่ "ทางเลือก" อีกต่อไป แต่เป็นข้อกำหนดทางกฎหมาย ที่เชื่อมโยงกับการขึ้นทะเบียนกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) รวมถึงสร้างความน่าเชื่อถือให้กับแบรนด์ในสายตาผู้บริโภคด้วยนะคะ

การตรวจเวย์โปรตีน ควรตรวจอะไรบ้าง?

เวย์โปรตีนที่ผ่านการรับรองคุณภาพจากห้องปฏิบัติการมักครอบคลุมการทดสอบหลัก 6 กลุ่ม ดังนี้

• • Protein Content : วิเคราะห์ปริมาณโปรตีนรวม เพื่อยืนยันว่าตรงกับที่ระบุบนฉลาก
• • Amino Acid Profile : ตรวจชนิดและปริมาณกรดอะมิโนครบ 20 ชนิด รวมถึง BCAA (Leucine, Isoleucine, Valine)
• • Heavy Metals : ตรวจโลหะหนักอันตราย เช่น ตะกั่ว (Pb), แคดเมียม (Cd), สารหนู (As), ปรอท (Hg)
• • Microbiology : ตรวจจุลินทรีย์ก่อโรค เช่น Salmonella, E. coli, ยีสต์และรา รวมถึงจำนวนแบคทีเรียทั้งหมด
• • Adulteration : ตรวจการปลอมปนด้วยโปรตีนราคาถูก เช่น เมลามีน, creatine, glycine หรือโปรตีนจากพืช
• • Composition : วิเคราะห์ไขมัน, น้ำตาล, แลคโตส, ความชื้น, และเถ้า เพื่อประกอบข้อมูลโภชนาการบนฉลาก

รีวิว 5 Lab ในประเทศไทยที่รับตรวจเวย์โปรตีน

1. PTSC — ศูนย์บริการเทคโนโลยีเภสัชอุตสาหกรรม คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

จุดเด่น: ห้องปฏิบัติการมหาวิทยาลัยแห่งแรกในไทยที่ได้รับการรับรอง ISO/IEC 17025 จากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ทะเบียนเลขที่ 1021/47) ดำเนินการต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2547 บริหารโดยคณาจารย์ผู้เชี่ยวชาญจากคณะเภสัชศาสตร์ จุฬาฯ

ประเภทการตรวจเวย์โปรตีนที่รองรับ
• ปริมาณโปรตีน (Kjeldahl/Dumas)
• Amino Acid Profile
• โลหะหนัก (Heavy Metals)
• จุลินทรีย์ (Microbiology)
• ส่วนประกอบทางโภชนาการ
• สารปลอมปนเบื้องต้น

เหมาะกับ
• แบรนด์ขนาดเล็ก–กลาง
• โรงงาน OEM
• บริษัทผลิตยา/อาหารเสริม
• ผู้ต้องการรายงานสำหรับ อย.

ข้อดี
• ความน่าเชื่อถือสูงในฐานะสถาบันการศึกษา 
• รายงานผลได้รับการยอมรับจาก อย. 
• ทีมวิเคราะห์ระดับผู้เชี่ยวชาญด้านเภสัชกรรม

ช่องทางติดต่อ : ptsc.pharm.chula.ac.th

ข้อควรพิจารณา
• ระยะเวลารอผลอาจนานกว่า Lab เอกชน 
• ควรนัดหมายล่วงหน้า 
• ราคาควรสอบถามโดยตรง

2. วว. — สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย Thailand Institute of Scientific and Technological Research (TISTR)

จุดเด่น: หน่วยงานรัฐบาลภายใต้กระทรวง อว. ที่เปิดให้บริการวิเคราะห์อาหารเสริมครบวงจร มี "ศูนย์บริการ วิเคราะห์ ทดสอบ ด้านอาหารฟังก์ชั่น" ครอบคลุม 13 สาขาวิเคราะห์มาตรฐานสากล ดำเนินการตาม ISO/IEC 17025

ประเภทการตรวจเวย์โปรตีนที่รองรับ
• ปริมาณโปรตีน, ไขมัน, น้ำตาล, เถ้า
• คุณค่าทางโภชนาการครบถ้วน
• จุลชีววิทยา (Microbiology)
• สารพิษตกค้าง
• ทดสอบฤทธิ์ทางชีวภาพ
• ทดสอบความปลอดภัยสำหรับ อย.

เหมาะกับ
• ผู้ประกอบการ SME
• วิสาหกิจชุมชน
• โรงงานต้องการขึ้นทะเบียน อย.
• บริษัทต้องการรายงานครบวงจร

ข้อดี
• หน่วยงานรัฐ ราคาเป็นธรรม 
• บริการครบวงจรในที่เดียว 
• รายงานผลได้รับการยอมรับจาก อย. 
• มีผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารฟังก์ชันโดยเฉพาะ

ช่องทางติดต่อ : tistrservices.tistr.or.th

ข้อควรพิจารณา
• ที่ตั้งอยู่ปทุมธานี อาจไม่สะดวกสำหรับผู้ที่อยู่ต่างจังหวัด 
• ควรติดต่อล่วงหน้าเพื่อนัดส่งตัวอย่าง

3. ห้องปฏิบัติการกลาง (ประเทศไทย) จำกัด Central Laboratory (Thailand) Co., Ltd.

จุดเด่น: เครือข่าย Lab เอกชนรายใหญ่อันดับต้นๆในประเทศไทย มีสาขาครอบคลุมทุกภูมิภาค บริหารงานโดยนักวิทยาศาสตร์มืออาชีพ พร้อมเครื่องมือทันสมัย เหมาะสำหรับการส่งตัวอย่างจากต่างจังหวัด

ประเภทการตรวจเวย์โปรตีนที่รองรับ
• โภชนาการครบถ้วน (Proximate)
• โลหะหนัก
• จุลินทรีย์
• สารเติมแต่งอาหาร
• สารพิษตกค้างและยาฆ่าแมลง

เหมาะกับ
• แบรนด์ทุกขนาด
• ผู้ผลิตที่ต้องการความสะดวก
• โรงงานอาหารส่งออก
• ผู้ต้องการหลายสาขา

ข้อดี
• เครือข่ายสาขาทั่วประเทศ 
• บริการรวดเร็ว 
• รายงานครบถ้วน 
• สะดวกสำหรับผู้ที่อยู่ต่างจังหวัด

ช่องทางติดต่อ : centrallabthai.com

ข้อควรพิจารณา
• ค่าบริการอาจสูงกว่าหน่วยงานรัฐ 
• บางรายการตรวจต้องระบุล่วงหน้า

4. SGS (Thailand) Limited บริษัท เอสจีเอส (ประเทศไทย) จำกัด

จุดเด่น: บริษัททดสอบและตรวจสอบระดับโลก ดำเนินกิจการใน 140+ ประเทศ รายงานผลจาก SGS เป็นที่ยอมรับในตลาดส่งออกระดับนานาชาติ โดยเฉพาะตลาดยุโรป อเมริกา และออสเตรเลีย

ประเภทการตรวจเวย์โปรตีนที่รองรับ
• โภชนาการและองค์ประกอบ
• Amino Acid Profile
• โลหะหนัก (ICP-MS)
• สารพิษตกค้าง
• จุลินทรีย์ก่อโรค
• การตรวจ Allergen (สารก่อภูมิแพ้)

เหมาะกับ
• แบรนด์ที่ต้องการส่งออก
• OEM รายใหญ่
• บริษัทที่ต้องการรายงานระดับสากล
• ผู้นำเข้าสินค้าจากต่างประเทศ

ข้อดี
• รายงานผลได้รับการยอมรับระดับโลก
• เทคโนโลยีการตรวจทันสมัย 
• สามารถตรวจหลายรายการในครั้งเดียว 
• มีบริการให้คำปรึกษา

ช่องทางติดต่อ : sgs.com/th-th

ข้อควรพิจารณา
• ราคาสูงกว่า Lab ท้องถิ่น 
• เหมาะกับโปรเจกต์ขนาดใหญ่หรือส่งออก 
• ระยะเวลาอาจยาวนานกว่าสำหรับบางรายการ

5. Intertek Testing Services (Thailand) Ltd. บริษัท อินเตอร์เทค เทสติ้ง เซอร์วิสเซส (ประเทศไทย) จำกัด

จุดเด่น: หนึ่งในเครือข่ายห้องปฏิบัติการระดับโลกที่มีความเชี่ยวชาญด้านการทดสอบอาหารและอาหารเสริมโดยเฉพาะ มีบริการ Nutritional Analysis ที่ครอบคลุมสำหรับการจัดทำฉลากโภชนาการ

ประเภทการตรวจเวย์โปรตีนที่รองรับ
• โภชนาการสำหรับฉลาก (Nutrition Labeling)
• Protein & Amino Acid Profile
• โลหะหนัก
• จุลินทรีย์
• สารก่อภูมิแพ้ (Allergen)
• GMO Testing

เหมาะกับ
• แบรนด์ส่งออกระดับนานาชาติ
• โรงงาน GMP ที่ต้องการรายงานครบถ้วน
• ผู้ต้องการตรวจฉลากโภชนาการ

ข้อดี
● ครอบคลุมทั้งการตรวจอาหารและผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
● มีบริการวางแผนการทดสอบให้คำปรึกษา 
● รายงานผลเป็นที่ยอมรับระดับโลก

ช่องทางติดต่อ : intertek.com

ข้อควรพิจารณา
● ราคาสูง เหมาะกับโปรเจกต์ขนาดใหญ่
● ควรติดต่อสอบถามขอบเขตการตรวจก่อน

ราคาตรวจวิเคราะห์เวย์โปรตีน (โดยประมาณ)

หมายเหตุสำคัญ: ราคาต่อไปนี้เป็น ราคาโดยประมาณ รวบรวมจากข้อมูลสาธารณะ เอกสารอัตราค่าบริการที่เผยแพร่ และช่วงราคาตลาดของ Lab ต่างๆ ในไทย ราคาจริงอาจแตกต่างกันตามชนิดตัวอย่าง ปริมาณ วิธีทดสอบที่เลือก และนโยบายของแต่ละ Lab กรุณาติดต่อ Lab โดยตรงเพื่อขอใบเสนอราคาที่แม่นยำก่อนตัดสินใจนะคะ

ตารางเปรียบเทียบ Lab ตรวจเวย์โปรตีน

หมายเหตุ: ✓ = รองรับ ส่วน – = ไม่ชัดเจนหรือควรสอบถามโดยตรง ข้อมูลนี้เป็นการสรุปเบื้องต้น กรุณาติดต่อ Lab โดยตรงเพื่อยืนยันขอบเขตการตรวจ

วิธีเลือก Lab ตรวจเวย์โปรตีน

ปัจจัยสำคัญที่เจ้าของแบรนด์และโรงงานควรพิจารณาก่อนเลือกห้องปฏิบัติการ มีดังนี้
ตรวจสอบการรับรอง ISO/IEC 17025 — ควรเลือก Lab ที่ได้รับการรับรองจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (BLQS) หรือกรมวิทยาศาสตร์บริการ (วส.) เพราะรายงานผลจะได้รับการยอมรับทางกฎหมายและจาก อย.

1. กำหนดรายการตรวจที่ต้องการ — ไม่จำเป็นต้องตรวจทุกรายการ ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ เช่น ตรวจเพื่อขึ้นทะเบียน อย. ตรวจเพื่อพิสูจน์ปริมาณโปรตีนบนฉลาก หรือตรวจเพื่อคุ้มครองผู้บริโภค
2. เปรียบเทียบราคาและระยะเวลา — สอบถามราคาจากอย่างน้อย 2–3 Lab แล้วเปรียบเทียบ โดยทั่วไปราคาตรวจ Protein + Amino Acid อยู่ที่หลักพันถึงหลักหมื่นบาทต่อตัวอย่าง ขึ้นอยู่กับจำนวนรายการและเทคโนโลยีที่ใช้
3. ตลาดปลายทาง — หากต้องการส่งออกต่างประเทศ ควรใช้ Lab ระดับสากลอย่าง SGS, Intertek หรือ Eurofins ที่รายงานผลได้รับการยอมรับจากหน่วยงานในประเทศปลายทาง
4. ความสะดวกในการส่งตัวอย่าง — พิจารณาว่า Lab มีบริการรับตัวอย่างที่สาขาใกล้บ้าน หรือมีบริการรับ-ส่งตัวอย่างหรือไม่ เพื่อลดความเสี่ยงจากการขนส่ง

“เคล็ดลับสำหรับเจ้าของแบรนด์: สำหรับแบรนด์ที่เพิ่งเริ่มต้น แนะนำให้เริ่มที่ PTSC จุฬา หรือ วว. เนื่องจากมีทีมผู้เชี่ยวชาญที่สามารถให้คำปรึกษาเบื้องต้นได้ และรายงานผลมีน้ำหนักด้านวิชาการ เมื่อธุรกิจเติบโตและต้องการส่งออก ค่อยพิจารณา Lab ระดับสากล”

สรุป LAB ตรวจเวย์โปรตีน

การตรวจเวย์โปรตีนที่ห้องปฏิบัติการที่ได้มาตรฐาน ไม่ใช่แค่การปฏิบัติตามกฎหมาย แต่คือการลงทุนในความน่าเชื่อถือของแบรนด์ ในยุคที่ผู้บริโภคมีความรู้มากขึ้นและตรวจสอบข้อมูลผลิตภัณฑ์ด้วยตัวเองได้

แบรนด์ที่มีผลการตรวจจากห้องปฏิบัติการที่เชื่อถือได้จะสามารถนำเสนอหลักฐานเชิงวิทยาศาสตร์ต่อผู้บริโภค นักกีฬา และนักโภชนาการได้อย่างมั่นใจ ซึ่งเป็นสิ่งที่แบรนด์คู่แข่งที่ไม่ผ่านการตรวจสอบไม่สามารถทำได้

ไม่ว่าคุณจะเลือก PTSC จุฬา วว. Central Lab SGS Intertek หรือ LAB อื่นๆ สิ่งสำคัญที่สุดคือเลือก Lab ที่มีขอบเขตการตรวจตรงกับความต้องการ มีการรับรองมาตรฐานที่เหมาะสม และรายงานผลได้รับการยอมรับในตลาดเป้าหมายของคุณนะคะ

“กูรูเช็ค” คือชุมชนเจ้าของแบรนด์อาหารเสริมและสกินแคร์ที่ใหญ่ที่สุดในไทย ถ้าอยากอัปเดตงานวิจัย เทรนด์อาหารเสริม–สกินแคร์ก่อนใคร สามารถ join LINE: @gurucheckacademy หรือคลิก https://line.me/R/ti/p/@gurucheckacademy ได้เลยค่ะ

คำถามที่พบบ่อยเวลาส่งตรวจเวย์โปรตีน (FAQ)

Q : ตรวจเวย์โปรตีน 1 ตัวอย่าง ใช้เวลานานแค่ไหน?
ขึ้นอยู่กับรายการตรวจและ Lab ที่เลือก โดยทั่วไปการตรวจโภชนาการพื้นฐาน (Protein, Fat, Carb) ใช้เวลา 5–10 วันทำการ ส่วนการตรวจที่ซับซ้อนขึ้น เช่น Amino Acid Profile หรือ Heavy Metals อาจใช้เวลา 10–20 วันทำการ Lab เอกชนบางแห่งมีบริการเร่งด่วน (Express) ที่ได้ผลเร็วกว่าในราคาที่สูงขึ้น

Q : ค่าใช้จ่ายในการตรวจเวย์โปรตีนโดยประมาณคือเท่าไหร่?
ราคาแตกต่างกันมากขึ้นอยู่กับ Lab และรายการตรวจ โดยประมาณการตรวจโภชนาการพื้นฐาน (Proximate Analysis) อยู่ที่ 2,000–5,000 บาทต่อตัวอย่าง การตรวจ Amino Acid Profile อยู่ที่ 5,000–15,000 บาท และการตรวจ Heavy Metals ด้วย ICP-MS อยู่ที่ 3,000–8,000 บาท ควรขอใบเสนอราคาจาก Lab โดยตรงเพื่อความแม่นยำ

Q : ต้องเตรียมตัวอย่างมากน้อยแค่ไหนก่อนส่งตรวจ?
ปริมาณตัวอย่างขั้นต่ำขึ้นอยู่กับรายการตรวจ โดยทั่วไปสำหรับการตรวจโภชนาการพื้นฐานต้องการตัวอย่างอย่างน้อย 100–200 กรัม การตรวจ Heavy Metals และจุลินทรีย์ต้องการ 50–100 กรัม แนะนำให้เตรียมตัวอย่างเผื่อไว้อย่างน้อย 2 เท่าของปริมาณขั้นต่ำ และควรติดต่อ Lab เพื่อสอบถามรายละเอียดก่อนส่ง

Q : Lab ที่มี ISO/IEC 17025 หมายความว่าอะไร และสำคัญอย่างไร?
ISO/IEC 17025 คือ มาตรฐานสากลสำหรับความสามารถของห้องปฏิบัติการทดสอบ หมายความว่า Lab นั้นมีระบบคุณภาพ บุคลากร อุปกรณ์ และกระบวนการตรวจที่ได้รับการตรวจสอบและรับรองจากหน่วยงานที่น่าเชื่อถือ รายงานผลจาก Lab ที่ได้รับ ISO 17025 จะมีน้ำหนักทางกฎหมายและวิชาการ ซึ่งจำเป็นสำหรับการขึ้นทะเบียน อย. และการส่งออก

Q : การตรวจ Protein Adulteration คืออะไร และต้องตรวจเมื่อไหร่?
Protein Adulteration คือการตรวจหาสิ่งที่ผู้ผลิตไม่ซื่อสัตย์อาจเติมลงไปเพื่อให้ค่าโปรตีนดูสูงขึ้นในการตรวจแบบปกติ เช่น เมลามีน, creatine, taurine, หรือกรดอะมิโนราคาถูก แนะนำให้ตรวจสำหรับผู้นำเข้าเวย์โปรตีน แบรนด์ที่ต้องการพิสูจน์คุณภาพต่อผู้บริโภค หรือเมื่อสงสัยว่าวัตถุดิบจากซัพพลายเออร์อาจไม่ได้มาตรฐาน